elektrik port üyelik servisleri elektrik port üyelik servisleri

DC Sistemlerde Toprak Arızaları ve Kesici Bağlantısı

Doğru akım devrelerinde kısa devre akımlarını ortadan kaldırmak için devre kesicilerinin kutupları uygun şekilde bağlanmalıdır. Bu işlemi gerçekleştirmek için tesisin topraklama türünü iyi bilmek gerekmektedir. Devrenin kısa devre akımı, besleme gerilimi ve nominal akım değerlerinin bilinmesi en uygun bağlantı şeklinin seçilmesinde yardımcı olacaktır.



A- A+
22.06.2017 tarihli yazı 6607 kez okunmuştur.
DC sistemlerde en yaygın devre türleri:

► Topraktan yalıtılmış devre
► Bir kutbu topraklı devre
► Besleme kaynağının orta noktası topraklı devre
 

Topraktan Yalıtılmış Devre

Bu şebeke türü gerçekleştirmesi en kolay şebeke türüdür. Çünkü toprak ile kaynak kutupları arasında bir bağlantı yoktur. Bu tür sistemler, topraklamanın zorlaştığı, ilk toprak arızasından sonra sürekliliğinin gerekli olduğu yerlerde kullanılır. Kutuplar topraklanmadığı için iletkenler ile toprak arasında statik elektriğe bağlı olarak aşırı gerilimler oluşabilir. Bu tür tehlikeli gerilimler yük deşarj cihazlarıyla sınırlandırılabilir.
 
Şekil 1: Topraktan Yalıtılmış Devre

►İlginizi Çekebilir: Topraklama ile İlgili Tanımlar ve Terimler
 

Topraktan Yalıtılmış Devrelerde Görülen Arızalar

Arıza A:
Kaynağın iki kutbu arasında oluşan kısa devre arızasıdır. Bu tür devrelerde kesicinin kesme kapasitesi kısa devre akımına göre seçilmelidir.

 
Şekil 2: A Tipi Arıza

Arıza B:
Kaynağın kutbu ile toprak arasında oluşan arızadır. Toprakla kutuplar arasında bağlantı olmadığı için, oluşan arızaya kesici ile müdahele edilememektedir.
Şekil 3: B Tipi Arıza
 

Arıza C:
C tipi arıza, B tipi arızaya benzerdir. Aynı şekilde tesisin işletilmesi açısından herhangi bir çözüme sahip değildir.
Şekil 4: C Tipi Arıza

Çifte Arıza:
B ve C arıza tiplerinin ikisinin birden gözükmesidir. Bu arıza tipinde şekilde görüldüğü gibi kapalı çevrim oluşmaktadır.
Tesiste bu tip arızanın giderilmesi için toprak arızasını algılayabilecek bir cihazın yerleştirilmesi gerekmektedir.
Şekil 5: B ve C Tipi Arızanın Birlikte Görülmesi

Topraktan yalıtılmış devrelerde kesici ile A tipi arızası giderilmektedir.

İkinci bir toprak arızası durumunda kesiciler, bir kutba tam gerilim uygulandığında arıza akımını kesebilmektedirler. Bu durum aşağıda şekilde gösterilmektedir.
Şekil 6: Çifte Arıza
 

Bir Kutbu Topraklı Devrelerde Görülen Arızalar

Bu devre tipinde kutuplardan biri toprağa bağlanmıştır. Kutupların birinin toprağa bağlanması aşırı gerilimde oluşan arkların toprağa boşalmasını sağlamaktadır.
Şekil 7: Bir Kutbu Topraklı Devre

Arıza A:
A tipi arıza, iki kutup arasında oluşan kısa devre arızasıdır. Kesicinin kapasitesi kısa devre akım değerine göre seçilir.
Şekil 8: A Tipi Arıza

Arıza B:
B tipi arızada topraksız kutup üzerinde aşırı akımdan dolayı kısa devre arızası olmaktadır.
Şekil 9: B Tipi Arıza

Arıza C:
C tipi arızada topraklanmış kutup üzerinden bir arıza oluşmaktadır.
Şekil 10: C Tipi Arıza

A tipi arızanın önlenmesi için kesici kullanılmaktadır. Koruma için gerekli olan kesicinin kutupları topraksız üzerinden seri bağlanmaktadır.
 

Orta Noktası Toprağa Bağlı Devre

Bu tür devrelerde kaynağın orta noktası toprak ile yalıtılmıştır. Kaynağın topraklanması oluşabilecek statik elektriği azaltmaktadır. Devrenin dezavantajlarından biri iki kutup arasındaki arızanın U/2 oranına sahip gerilimde bir arıza akımı oluşturmasıdır.

 
Şekil 11: Besleme Kaynağının Orta Noktası Toprağa Bağlı Devre

Arıza A:
İki kutup arasındaki arıza, U gerilimine sahip kaynaktan oluşan bir kısa devre akımıdır. Kesicinin kesme kapasitesi kısa devre akım değerine göre seçilir.
Şekil 12: A Tipi Arıza

B Tipi Arıza:
U/2 değerinde bir gerilim ile beslendiğinden önceki kısımlarda anlatılan B tipi arızalara göre daha küçük bir kısa devre akımı oluşmaktadır.
Şekil 13: B tipi Arıza

C Tipi Arıza:
Önceki C tipi arızalara benzerdir. Tek fark burada arızanın negatif kutupla alakalı olmasıdır.
Şekil 14: C Tipi Arıza

Diğer devre tiplerinde olduğu gibi bu devre tipinde de kesicinin kutuplarını tetikleyecek olan arıza A tipidir.
Kaynağın orta noktası toprak olan bağlantı tipinde, kesici mutlaka iki kutup üzerine yerleştirilmelidir.


Kaynak:


Electrical-engineering-portal

Aktif etkinlik bulunmamaktadır.
ANKET
Endüstri 4.0 için En Hazır Sektör Hangisidir

Sonuçlar