elektrik port üyelik servisleri elektrik port üyelik servisleri

10 Soruda SF6 Gazı

SF6 gazı (Kükürt Hekzaflorür) yüksek dielektrik dayanımı olan renksiz, kokusuz ve yanmaz bir sera gazıdır. Elektriksel ve kimyasal kararlılığı yüksek olan SF6 gazı, ısı iletimi ve ark söndürme performansı nedeniyle günümüzde birçok alanda kullanılmaktadır. Bu yazımızda 10 soru ile SF6 gazını daha yakından tanıyacağız.



A- A+
14.08.2016 tarihli yazı 8245 kez okunmuştur.

1) SF6 Nerelerde Kullanılır?

► Pencerelerde ses yalıtımında
► Araç lastiklerinde
► Otomotiv endüstrisinde magnezyum dökümünde
► Yalıtım sağlamak ve arkları söndürmede
► Yarıiletken imalatında
► Parçacık hızlandırıcılarda
► Elektron mikroskoplarında
► Madencilikte
► Askeri uçak ve radar uygulamalarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

 

2) SF6 Gazı Zararlı mı?

Saf SF6, insanlar ve hayvanlar için fizyolojik açıdan tamamen zararsızdır. Hatta tıbbi tanılarda bile kullanılabilmektedir. Ağırlığı nedeniyle havalandırılmayan derin yerlerde havadaki oksijenin yerini alır.
 
"Kimyasallar için oluşturulan mevzuatta SF6 tehlikeli madde olarak kategorize edilmemiştir."

Ekotoksik potansiyelde değildir, ozon tabakasına zarar vermez. Ancak sera gazı olarak sınıflandırıldığı için büyük ölçüde gaz geçirmez bölümlerde kullanılır. Elektrikli araçlarda kullanılan SF6 gazının sera etkisine katkısının %0.05 seviyelerinde olduğu tahmin edilmektedir.
 

3) SF6 Neden Elektrik Enerjisi Ekipmanlarında Kullanılır?

SF6 gazının elektrik enerjili sistemler için üstün elektriksel, fiziksel ve kimyasal özellikleri vardır.

► Havadan 2.5 kat daha iyi yalıtım sağlamaktadır.
► Ark söndürme özelliği havadan 100 kat daha iyidir.
► Isı dağılımı havadan daha iyidir.

4) Yüksek Gerilim ve Orta Gerilimde SF6’nın Avantajları Nedir?

► Kaza riskini azaltır.
► Elektrik çarpmasına karşı koruma sağlar.
► Elektriksel dış etkenlerden kaynaklanacak şekilde yalıtım kapasitesinde düşme yaşanmaz.
► Yükseklik arttıkça havanın yalıtım kapasitesi azalırken, SF6’da değişim olmaz.
► Dielektrik katsayının yüksek olması nedeniyle kapladığı alan minimumdur.
► Uzun ömürlüdür.
► Düşük maliyetlidir.
► Güç sistemlerinin uzaktan kontrolü için maksimum güvenlik sunar.
 

5) SF6 Kullanımı Ne Kadar Yaygındır?

SF6 dünya çapında kullanılmaktadır. Yüksek gerilim ekipmanlarının yaklaşık %80’nin SF6 gazı içerdiği tahmin edilmektedir. Olağanüstü elektriksel, fiziksel ve kimyasal özellikleri nedeniyle elektrik enerjisi ekipmanlarında alternatifi bulunmamaktadır. Güç, gerilim ve akım trafoları ile gaz izoleli sistemlerde, kesicilerde, kondansatörlerde kullanılmaktadır.

Bazı OG ve anahtarlama sistemlerinde vakum teknolojisi kullanılmaktadır. Küçük hacim için vakum kullanımı avantajlı olsa da büyük hacimli sistemlerde vakum teknolojisi fiziksel, elektriksel ve maddi açıdan devantajlıdır.



 

6) Kullanıcı SF6 Kalitesini Nasıl Denetleyebilir?

Ömür boyu mühürlü olan OG ekipmanlarında SF6 gazı kontrolü gerekmez. Diğer YG ekipmanları için IEC60480 kapalı basınçlı sistemlerde geçerli farklı analiz yöntemlerini açıklar.
 

7) SF6 Kaçağı Ne Kadar Olabilir?

Aslında bu parametre ekipmanın hacmine ve basıncına bağlıdır. IEC62271-203’e göre yüksek gerilim sistemlerinde kabul edilen yıllık SF6 emisyon miktarı en fazla %0,5 olabilir. Mühürlü OG ekipmanları için bu oran %0.1’dir. Yani 3kg SF6 gazı kullanılmışsa bir yıl sonunda 3g’lık kaçak kabul edilebilir düzeydedir.



SF6 Gaz Ölçüm İşlemi

►İlginizi Çekebilir: Buchholz Rölesi Nedir?
 

8) SF6 Yaşlanma Süresi Ne Kadardır?

Maksimum kabul edilebilir kirlilik seviyeleri IEC60480 tablosunda belirtilmiştir. OG’de mğhğrlğ ekipmanlarda SF6 için arıza durumları dışında yaşam süresine bakmaya gerek yoktur. YG ekipmanları için SF6 ömrü ortalama 20 yıldır.
 

9) Ekipman için Ne Kadar SF6 Gerekli Olduğunu Nasıl Öğrenirim?

Ekipmanların etiketinde veya kullanım kılavuzunda ne kadar SF6 gazı kullanılması gerektiği belirtilmektedir. Eğer bu ilgi yoksa üreticiye danışın. IEC61634 raporunda pratik SF6 işleme talimatları bulunmaktadır.



SF6 Gaz Analizörü. (Gaz pompalamasının yapıldığı büyük sistemler için)
 

10) Nemlenmeye Başlayan SF6 İmha Edilmeli mi?

Hayır. Gazın kurutulması mümkündür. Kabul edilebilirseviyelerde nem yüzeydeki tabakada tutunabilir. Malzeme olarak alüminyum, soda kireci, molküler elek veya kül-grafit karışımı nemi azaltmak için uygundur. Tekrar kullanım için tolere edilebilir maksimum nem seviyeleri IEC60480’de belirtilmiştir.


Kaynak:


electrical-engineering-portal
 

Burak Kesayak Burak Kesayak Yazar Hakkında Tüm yazıları Mesaj gönder Yazdır



ANKET
Endüstri 4.0 için En Hazır Sektör Hangisidir

Sonuçlar