elektrik port üyelik servisleri elektrik port üyelik servisleri

Yumuşak Yolvericilerde 6 Ayar Parametresi

“Soft Starter” olarak bilinen yumuşak yol vericiler, motorların kalkması ve durmasında önemli bir rol oynamaktadır. Yumuşak yol vericilerde yaygın olarak kullanılan 6 ayar parametresini yazımızda inceleyebilirsiniz.



A- A+
10.09.2016 tarihli yazı 23165 kez okunmuştur.
Bu yazıda yumuşak yolvericilerin yaygın olarak kullanılan 6 ayar parametresi kısaca açıklanmıştır. Diğer ayarlar yumuşak yolvericinin tipine ve üreticiye göre değişiklik gösterebilmektedir. Bu ayarlar potansiyometre, değişken dip anahtar, keypad, bilgisayar ve benzeri cihazlar kullanılarak yapılabilmektedir.

► Start rampası (Kalkış süresi)

► Stop rampası (Durma Süresi)
► Başlangıç gerilimi
► Akım sınırı
► Yavaşlama gerilimi
► Nominal motor akımı

 

1) Start Rampası (Kalkış Süresi)

Start rampası, yumuşak yolvericilerde başlangıç geriliminden uç gerilime ulaşıncaya kadar geçen süreyi temsil etmektedir. Rampa süresi çok uzun olmamalıdır. Eğer süre uzarsa motorun gereğinden fazla ısınmasına ve aşırı akım rölesinin açmasına sebebiyet verecektir.

Motor yükte değilse, kalkış süresi ayarlanan süreden muhtemelen daha kısa olacaktır. Eğer motor aşırı yükte ise kalkış süresi daha uzun olacaktır.

 

2) Stop Rampası (Durma Süresi)

Stop rampası motorun yumuşak duruş gerektirdiği durumlarda kullanılmaktadır. Örnek vermek gerekirse pompa ya da konveyör bant yumuşak duruş gerektirmektedir. Stop rampası da start rampasının simetriği olarak uç gerilimden stop gerilimi yani başlangıç gerilimine ulaşıncaya kadar geçen süreyi göstermektedir. Eğer rampa süresi 0 olarak ayarlandıysa, motorun durması, normal duruş olarak gerçekleşecektir.



►İlginizi Çekebilir: Yumuşak Yolvericiler (Soft Starter)
 

3) Başlangıç Gerilimi

Bazen pedestrian gerilimi ya da torku olarak isimlendirilen başlangıç gerilimi, bir yumuşak yolvericinin start ya da stop rampalarının başlangıç veya bitiş noktalarıdır. Motorun dönme momenti gerilimin karesiyle orantılı olarak değişmektedir ve gerilim çok düşük değere set edilirse, örneğin %20 değerine set edilsin;
 
Başlangıç momenti  = 0.04 = yalnızca %4 olacaktır ve motor sıfırdan kalkınmayacaktır. Başlangıç gerilimi çok düşük olursa da yolverme süresi uzayacak ve motor fazladan ısınacaktır. Bu nedenle motoru gereğinden fazla ısınmaya maruz bırakmadan doğrudan kalkışı sağlayacak, yeterli başlangıç gerilim seviyesini belirlemek çok önemlidir.

 

4) Akım Sınırı

Akım sınırı, başlangıç gerilimi set değeri ve start rampası ile ideal kalkışın zor olduğu,  sınırlı bir başlangıç akımının gerektiği ve zorlu kalkış uygulamalarında kullanılabilmektedir.
 
Akım sınır değerine ulaşıldığında, yumuşak yolverici, akım değeri sınır değerinin altına düşene kadar geçici olarak gerilim artışını durdurur. Akım uygun değere düştüğünde ise gerilim artışı uç gerilim değerine ulaşana kadar tekrar devam eder. Yolverme akımı motorun anma değerine ulaşmasını sağlayacak büyüklükte olmalıdır. Olası en düşük akım değeri yükün özelliklerine bağlıdır.
 
Ancak bu özellik yumuşak yolvericilerin hepsinde mevcut bulunmamaktadır.

 
 
Yumuşak yolvericilerde kullanılan akım sınır fonksiyonu
 

5) Yavaşlama Gerilimi

Yavaşlama gerilimi stop rampasının özel bir fonksiyonu olarak kullanılmaktadır. Stop rampası aracılığıyla motor durdurulduğunda motor hızı aniden düşmeyecektir. Yavaşlama gerilimi fonksiyonu, stop rampası başladığı anda motor devrinin de düşeceği bir seviye ayarlamayı mümkün kılmaktadır. Böylece motorun çok daha düzgün şekilde durması sağlanır.

Az yüklü motorlar için, çok düşük gerilimlere ulaşmadan hızda bir düşüş görülmez ancak yavaşlama gerilimi fonksiyonunu kullanarak bu olgu ortadan kaldırılabilmektedir. Özellikle pompaları durdurma konusunda çok yararlı olmaktadır.



►İlginizi Çekebilir: Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri
 

6) Nominal Motor Akımı

Ayarlanabilir nominal motor akımı, kullanılan motor için yumuşak yolvericilerde motor nominal akımının set edilmesini mümkün kılar. Bu ayar elektronik aşırı akım rölesinin açması ve akım sınırı fonksiyonunun seviyesi gibi diğer değerleri de etkilemektedir.
 


Kaynak:

Electrical-engineering-portal
ABB
 
Kutlay SÜNGÜ Kutlay SÜNGÜ Yazar Hakkında Tüm yazıları Mesaj gönder Yazdır



ANKET
Endüstri 4.0 için En Hazır Sektör Hangisidir

Sonuçlar