elektrik port üyelik servisleri elektrik port üyelik servisleri

İzolatörler |
ElektrikPort Akademi

Elektrik enerjisinin üretildiği yerlerden tüketim bölgelerine ekonomik ve verimli bir şekilde taşınmasında enerji nakil hatları büyük bir öneme sahiptir. Bu yazı dizimizde elektrik enerjisi iletim ve dağıtım sistemlerinin en önemli elemanlarından olan, izolatörleri daha yakından inceleyeceğiz.



A- A+
12.06.2015 tarihli yazı 25650 kez okunmuştur.

İzolatör Nedir?


İzolatörler, enerji iletim hatları, şalt sahaları ve dağıtım merkezilerinde bulunan iletkenleri, direklere tespit eden, taşıyan, birbirinden ve topraktan yalıtan şebeke malzemeleridir.
 


Şekil 1: İzolatör Çeşitleri


►İlginizi Çekebilir: Enerji İletim Hatları | 1. Bölüm



 

İzolatörlerin Görevleri


İzolatörlerin genel olarak 2 temel görevi vardır. Bunlar;

► Enerji nakil hatlarında kullanılan iletkenleri elektriksel olarak birbirinden ve topraktan yalıtmak.
► İletkenleri ve bunlara gelen ek yükleri mekaniksel olarak taşımaktır.
 
 

İzolatörlerin Özellikleri
 


İzolatörlerin temel prensipleri yalıtımdır. Bu yüzden izolatörler;

► Elektrik akımına karşı büyük direnç göstermeli ve mekaniki dayanımları yüksek olmalıdır. (aşırı gerilimlerde yalıtım özelliğini kaybetmemeli),

► Yüksek sıcaklıklara dayanmalı,

► Farklı çevre koşullarında bozulmadan işlevlerini yerine getirebilmeli,

► Elektriksel atlamalara izin vermeyecek yapıda ve yüzeyde olmalıdırlar. 
 



 

İzolatörlerin Yapıları


Gövde: İletkenin ve mesnet demirinin tutturulduğu kısımdır.

Tutturma yuvası: İzolatör demirinin izolatöre tespit edilebilmesi için
açılan düz veya vidalı kısımdır

Siper veya etek (damlalık): İzolatörün elektriksel direncini artırmak için
gövdeye yapılmış bir veya birden fazla kanatlardır.

İletken yuvası: İzolatöre bağlanacak olan iletkenlerin yerleştirilmesi için 
yapılmış yuvalardır.

Tutturma demiri (izolatör demiri): İzolatörü direk veya konsol (travers)
üzerine tespit etmeye yarayan demir aksamdır.
 
 

İzolatör Çeşitleri


İzolatörler, yapıldıkları malzemeye, kullanılma durumlarına ve yapılış tiplerine göre sınıflandırılır.
 

Yapıldıkları Malzemeye Göre İzolatörler

 

Porselen İzolatörler


Sert porselenden yapılan bu izolatörler %50 koalin, %25 kuvars ve %25 feldspat maddelerinden oluşmaktadır. Bu karışımın hem sert bir yapıya sahip olması hem de pürüzsüz olması sebebiyle porselen izolatörler sıklıkla kullanılan izolatör çeşitleridir. Bu yapısı sayesinde porselen izolatörler kir ve toz tutmaz. Bu nedenle ömürleri oldukça uzundur. Porselen izolatörlerlerin ısıl ve mekaniki dayanımları oldukça yüksektir.
 


Şekil 2: Porselen İzolatörler


►İlginizi Çekebilir: Elektrik Dağıtım Şebekeleri

 

Cam İzolatörler


Bu izolatörler tavlanmış camdan meydana gelirler. Dielektrik dayanımları porselenlere göre daha fazla olan cam izolatörlerin üretim maliyetleride oldukça düşüktür.

Cam İzolatörlerin Avantajları:

► Porselene göre daha yüksek dielektrik dayanıma sahiptirler.
► Termal genleşme katsayıları düşüktür.
► Porselen izolatörlere göre daha yüksek gerilme direncine sahiptir.
► Şeffaf olmaları sebebiyle güneş ışığından porselen kadar etkilenmezler.

Cam İzolatörlerin Dezavantajları:

► Üzerlerinde kir tutmaları daha yüksektir. Bu yüzden kaçak akımlara neden olurlar.
 


Şekil 3: Cam İzolatör


►İlginizi Çekebilir: Baralar ve Bara Sistemleri | 1. Bölüm
 
 

Silikon (Kompozit) İzolatörler


Silikondan imal edilen ve özel uygulamalarda kullanılan izolatör çeşididir. Silikon izolatörler cam ve proselen izolatörlere göre birçok avantaja sahiptir ancak pahalı olmaları sebebiyle kullanım alanları oldukça azdır.

Slikon (Kompozit) İzolatörlerin Avantajları
 
► Cam ve porselen izolatörlere göre oldukça hafiftir. Destek yapısına daha az kuvvet uygular.
► Esnek yapısı sayesinde kırılma ihtimali oldukça düşüktür. Gerilme vb. kuvvetlere karşı dayanımı çok yüksektir.
► Daha hafif ve küçük boyutlu olmasından dolayı montaj maliyeti oldukça düşüktür.
► Hava değişimlerinden etkilenmez
► Üzerinde yağmur suyu, kar suyu tutunamadığından ark gibi önemli bir elektriksel olumsuzluk olmaz.
 


Şekil 4: Silikon İzolatör


►İlginizi Çekebilir: 5 Soruda Şalt Sahası

 

Epoksi Reçineli İzolatör


Özel uygulamalarda kullanılan reçineli izolatörlerdir. Diğer izolatör çeşitlerine göre daha pahalı olduğu için ülkemizde henüz sıklıkla kullanılmamaktadır. 
 


Şekil 5: Epoksi Reçineli İzolatör


 
Kaynak:

► Megep
► Electrical4u
► Anadolu Üniversitesi
Ahmet Gökhan Seyrek Ahmet Gökhan Seyrek Yazar Hakkında Tüm yazıları Mesaj gönder Yazdır



ANKET
Endüstri 4.0 için En Hazır Sektör Hangisidir

Sonuçlar