John McCain ve Barack Obama Amerikan’nın enerji geleceği ile ilgili yeni bir söz söylemeden önce Danimarkayı ziyaret etmeli.
Danimaraka başka ülkelerin yapmayı hayal ettiği şeyi gerçekleştirmiş. Enerji de dışa bağımlılığı yok etmiş. Genelde Avrupa ülkelerinin enerji ithalatı 2006 yılında yüzde 2,4 artarken Danimarka’nın ithalatı – yüzde 8 olmuş. Aslında Avrupanın enerjide dışa bağımlılığı yüzde 54 iken Danimarka eksi yüzde 37, açıkçası fazlası var.
"Danimarka Birleşik Devletlerin takip etmesi gereken bir model ," diyen U.S. Department of Energy's Yetkilisi Steve Pullins, Nasıl başarmışlar sorusunu şöyle yanıtlıyor:
Geleneksel merkezi sistem üretim modeli terk edilerek enerjinin tüketildiği yerlere yakın dağıtılmış küçük enerji üretim sistemleri kurulmuş. Güneş panelleri ve çok yüksek verimlilikte çalışan gaz tribünleri elektriğin tüketildiği yerlere kurulmuş.
Tüketiciler merkezi sistemden güç satın alırken aynı zamanda kendi üretiikleri gücü de fazla geldiği zaman sisteme geri satıyor. Örneğin evine güneş paneli kuran bir tüketici, kullanmadığı elektriği sisteme satarak değerlendiriyor.
Bu alanda geliştirilen teknolojiler, örneğin talep karşılama sistemi, tüketici sisteminin kontrolü ve enerji saklama ve depolama gibi yatırımlar ile dağıtılmış enerji ağları sorunsuz çalışıyor. Dağıtılmış sistemin kilit özelliği akıllı ölçüm tekniği iki taraflı sayaç görevini yapıyor. Gelen ve giden enerjiyi ölçebiliyor.
Çoğu milli merkezi enerji dağıtım sistemlerine göre çok daha etkili olan dağıtık sistemde kayıplar minumum seviyede oluşuyor. Merkezi sistemde enerjinin tek taraflı üretimden tüketiciye gönderildiği durumda oluşan kayıplar nedeniyle verimlilik düşüyor. Merkezi yapıdaki santrallerde elektrik üretiminde kullanılan petrolün üçte biri elektrik olarak tüketiciye ulaşabiliyor. Yaklaşık yarısı ısı olarak kayba uğruyor ve yaklaşık yüzde 10 ise taşıma sırasında kayboluyor.
2005 yılında Danimarka dağıtılmış enerji ağı ile ülke ihtiyacının neredeyse yarısını karşılarken karbon emisyon miktarını da 1990 lı yıllar seviyesine düşürmüştür. Temmuz ayında yapılan açıklama ile Danimarka dünyanın en gelişmiş akıllı dağıtılmış enerji sistemini kuracağını ve tüm ihtiyacını bu sistemle karşılayacağını açıkladı.
Bu değişim tahminen 20 yıl süren bir çalışma ile gerçekleşecek. Ancak işin en zor kısmı tüketiciden geri satın alınacak enerjinin akıllı sistemlerle ölçülmesi ve fiyatın yaklaşık % 85 ine geri alınması olacak.Bu konudaki yasal düzenlemelerin de yapılması gerekiyor.
Çeviri: Tayfun Türkalp
|
