Ülke olarak enerji kaynaklarımızın yetersizliği ve izlenen politikalar nedeniyle, elektrik ve doğalgaz faturalarının ağırlığını hatırı sayılır bir biçimde hissettiğimiz kasım ayı içindeyiz. Bilinmelidir ki, bunun nedenleri asla sadece bugünde aranmamalıdır. Türkiye enerjide %70’in üzerinde dışa bağımlıdır. Sadece 2006 yılında petrol ve gaz ithalatına 29 milyar dolar ödenmiştir. Durumun ciddiyetini daha açık göstermek için aşağıda verilen petrol ve gaz için çıkartılmış veriler incelenmelidir. Tüm yapı ve gelinen nokta incelendiğinde, kısa vadede çok ciddi enerji yatırımları yapılmalı, komşu ülkeler ile ikili ilişkiler ve uzun vadeli al ya da öde anlaşmaları gözden geçirilmeli, bağımlılığımız kaynak çeşitliliğine dönüştürülmeli, yerli kaynak destek ve yatırımları hızlandırılmalı, Ar-Ge’ye önem ve destek verilmeli, enerji üretimi ve tüketiminde verimlilik arttırılmalı ve bunların yapılması için, çok acil olarak; ölçülebilir ve küçük adımlardan başlamak üzere bir enerji programı hazırlanıp açıklanmalıdır. 
Verileri incelerken sadece karamsarlık içinde olmamak gerekir. Sonuçta ülkemiz çok önemli bir coğrafi konumdadır ve bunu da en iyi şekilde kullanmalıdır. Kerkük-Yumurtalık, Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hatları gibi büyük çaplı projeleri gerçekleştirme konusunda başarılı olmuş ve bu durum da bizim ‘enerjinin geçiş ülkesi’ olmamızı sağlamıştır. Aşağıda önemli boru hatları listesi ve haritası verilmiştir.
|
Önemli Uluslararası Transit Boru Hattı Projeleri
· Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi
· Güney Avrupa Gaz Ringi Projesi
· Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
· Nabucco Projesi
· Samsun Ceyhan Projesi
· Şahdeniz Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
· Güneykafkas Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
· Türkmenistan-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
· Mısır-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
· Irak-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
|
 |
Olması Muhtemel Elektrik Enerjisi Krizi
Elektrik sektörünün serbestleşme sürecinin başlangıcından bu yana yatırımcılara verilen lisanslar üretime dönüşmemiş bu nedenle de yakın bir gelecekte mevcut üretimin talebi karşılayamama riski ile karşı karşıya gelinmiştir. TEİAŞ’ın 2006 yılında yayınladığı “Türkiye Elektrik Enerjisi 10 Yıllık üretim Kapasite Projeksiyonu” adlı raporuna göre;
|
Yıllar
|
2010
|
2015
|
2020
|
|
Kurulu Güç (MW)
|
48816
|
71272
|
96349
|
|
Proje Üretimi (Gwh)
|
273326
|
403042
|
560538
|
|
Güvenilir Üretim (%)
|
245468
|
362913
|
507568
|
Mevcut linyit rezervimizin henüz 0,40’nı, hidrolik potansiyelimizin de 0,30’nu kullanabilir olmamız enerjide dışa bağımlı olmamızın ana nedenlerinden biridir. 1990 yılında 41,6 Mtep olan nihai enerji tüketimimiz 2006 yılında 77,4 Mtep değerine ulaşmıştır. Arada oluşan bu fark çoğunlukla ithal edilen enerji ile karşılanmaktadır ve 2006 yılında ithal enerjiye ödenen para 29 milyar dolar olmuştur. Enerjide dışa bağımlılığı azaltmak için enerjiyi verimli kullanım yanında yerli kaynak kullanımını artırmak, ileride bu kaynaklara doğacak yeni talepleri karşılayabilmek için rezerv araştırma faaliyetlerine hız ve önem verilmesi gerekmektedir. 2006 yılında %73 olan enerjide dışa bağımlılığımız önümüzdeki yıllarda daha da fazla artacaktır. Enerjide dışa bağımlılık arz güvenliğini ve ülkenin ekonomik ve sınai geleceğini riske sokan önemli bir etkendir. Bu nedenle dışa bağımlılığımızı süratle azaltma yoluna gitmeliyiz. Enerji kaynaklarımızın son derece sınırlı olduğu söylemlerinin aksine, bugün için bilinen ekonomik olarak kullanılabilirliği kabul edilen mevcut yerli enerji kaynaklarımızın tam ve verimli olarak kullanıldığı takdirde bugünkü tüketim trendine uygun olarak ülkemizin genel enerji talebini en az 35-40 yıl karşılayabilmesi söz konusundur. (DEK Türk Milli Komitesi, 2005–2006 Türkiye Enerji Raporu)
Sonuç olarak tüm veriler ve enerji perspektifimiz incelendiğinde durumumuz pek iyi görünmese de coğrafi konumumuzu ve yerel kaynaklarımızı kullanarak, akıllı bir politikayla enerji üzerinde söz sahibi olmamız yüksek ihtimaldir. Bu konuda en çok toplum bilincimizin artmasına ihtiyaç vardır. Gelecek yazımızda görüşmek üzere
- Fan Sistemlerinde Verim Arttırma Seçenekleri
- Elektrik Enerjisini Üretmek mi? Verimli kullanmak mı?
- Endüstride Kestirimci Bakım Uygulaması ve Önemi
- Sürekli Mıknatıs Teknolojisi ve Enerji Verimliliği Açısından Önemi
- Kaosun Ötesindeki Berraklık (HEV)
- Uygulamaya Göre Motor Seçiminin Enerji Açısından Önemi
- Gelecekte Doğalgaz Borularından Hidrojen mi Akacak?
- Taş Devri, Taşlar Bittiği İçin Bitmedi
Yaznzda bahsetmi olduunuz bizler vatanda olarak yllarca kendi aramzda tartmzdr. Aslnda birok ksa vadede pahal ama yine ksa vadede kendisini amortise eden cidi zmlerin olduunu okullarda okuyan renciler bile bilmektedir. Hani bu konuda bizler ne dersek diyelim, ne kadar zmler retirsek retelim; olay devlet kademesine ulatnda bu iin bu kadar kolay olmadn hepimiz yaplan engellemelerle grmzdr. Nedir bu engellemeler; yine hepimizin bildii brokrasi dediimiz ileyii hantallatran, hatta gncel hayatmz bile bunalma sokan gereksiz bir yaplanma ve buna bal kapal insan beyinleridir. Dier bir engel ise d politikadr ki, ben bunu satran mana benzetirim. Bir sz vardr; ''Byk balk kk bal yutar''. Bunun da basit bir hesab vardr ki g ve byklkle doru orantldr. Dier bir ''sz para paray eker''. Ksaca bizim enerji, para, petrol vb... konuda baml olduumuz lkeler bu talarn ok akllca kullanmaktadr. Hibir devlet politikas onlar engellememektedir ve giderek byk balk haline gelmektedirler. Bizde ise hala yanl d politikalar ve brokrasi. Mahkum muyuz? Tabiki deiliz. Yaznzda belirttiiniz gibi yle bir corafi konumumuz var ki, yle boa giden bedava kaynaklarmz var ki; elinizdeki gc dnebiliyor musunuz. Deerli yazlarnzla sizler, belki yorumlarmzla bizler yine de vatandalk grevimizi yerine getirmeliyiz. Belki bir gn bu fikirler biryerlere ular ve en nemlisi gl bir lider ve anlayla daha st dzey bir yaam tarzna ularz. Siz yazarlarmz bu konuda nder olmaya biz de vatanda olarak sizleri yorumlarmzla desteklemeye devam edeceiz. Bu anlayla yine herkese bilinen birka konuyu yaznzda belirttiklerinize de dayanarak ben de yinelemek isterim. Bana gre bizim petrol trevlerine aralardaki kullanm dnda ihtiyacmz yok. Elektrik enerjisi bize aslnda yeterli. Peki bu enerjiyi nasl elde edeceiz. ncelikle sizinde yazlarnzda belirtttiiniz gibi, ie boa giden kaynaklar deerlendirmekle balayabiliriz. Amerika'y tekrar kefe gerek yok. Geen yaz Antalya'daydm. Doa harikas bir yer. Boa aktn grdmde ok zldm; birok ilimizde skntsn bile ektiimiz ''SU''. Dden elalesi, Manavgat elalesi, Kurunlu elalesi denize boa akyor. Hani akp giden suya bir an olsun acmayalm; YA ENERJYE. Dnsenize bunlarn gei gzergahlarna kck santralcikler kursak ve boverin dier illeri sadece l l turist cenneti Antalya'nn elektriini buradan karlasak... Yine dnelim bu ekilde zerinden suyun getii ka il var ve ka ilin elektriini bu ekilde karladn. Ben sizler gibi rakamlarla konuamam ama, basit hesapla %30 ilimizi kendi elektriini retir hale getirdik mi? Hayal ya! Dier bir kaynak, rzgar. Yine stanbul-Edirne aras yolculuumda rzgar enerjisi ile alan trbinler grdm. Bildiim kadaryla rzgar tepelerde daha hzl ve fazla. Eeee. Trkiye de corafi olarak bol bol tepelere sahip. Filmlerde grrz Amerika'da bir yer komple bunlarla dolu. Bildiim kadaryla bizde de Mula Alaat bu konuda gelimi. Kendime soruyorum, yeterli mi? Tabii ki deil. Yer ok, yapmak isteyen bir sr firma var, devlet bunun neresinde. Neden devlet yapmyor? Yaptrmyorlar kardeim. Bizim elimizin glenmesini istemiyorlar. Yine basit hesapla %40 buradan illerimizin elektrik ihtiyacn karladmz dnn. Oldu mu size %70 enerji. Dier bir enerji yine doal ''GNE''. Arkadalarla kendi aramzda hep tartrz. Teknoloji ilerlemiyor, aslnda yerinde sayyor diye. Olsun varolan teknoloji gelitiriliyor. Mesela gne panelleri. Bildiim kadaryla Ege niversitesinde retimi bile yaplyor. Komik olan kendi panelini dardan alyor. Bildiimiz brokrasi. stanbul'da yksek bina ok, ok deerli mimarlarmz var, e kaplayn binalar gne panelleriyle, bir de stne kaymakl kadayf misali yapn aydnlatmalarn led teknolojisiyle. Oldu size az enerji tketimi ve ok enerji retimi. Teknolojiyi dnn, yaam standartlarn dnn. Getik mi %100'. Bir de kendi petrolmz ve dier varolan ama engellenen kaynaklar karttk. Kime ihtiyacmz kalr. Aksine dier lkelerin bize mecburiyetleri olur. Harita belli, ya kendi petrolmz datacaz, yada ileride kullanmak iin saklayacaz, bu arada ne yapacaz. Deli Dumrul gibi gelen geen her hattan her lkeden komisyonumuzu alacaz. Brakn artk bakalar bize muhta olsun, herey ucuz olsun, yaam standardmz yksek olsun. Byk balk biz olalm. ok mu zor? Kesinlikle deil. Bu lkede yazarlarn ok nemi var. Biz vatandalarn sesini ancak sizler duyurabilirsiniz. Hayaller gerekleene kadar devam. Bence en nemli zincir halkasn yakaladnz iin teekkrlerimi iletir, yazlarnzn devamn dilerim. BAAK
